Суретте - үлкен футбол кешінің бір сәті. Қарағанды үшін кейін ұзақ жылдар бойы аулаларда, трибуналарда және футбол жанкүйерлерінің бас қосуларында айтылып жүрген оқиғалардың біріне айналған кеш.
1986/87 жылдар маусымы. КСРО Кубогы - Кеңес Одағының әр түкпірінен келген командалар кездесуі мүмкін болған айтулы турнир. Біреулер үшін бұл өздерін танытудың мүмкіндігі болса, енді біреулер үшін атағы әлдеқайда танымал қарсыласпен күш сынасуға жол ашатын дода еді.
Қарағандылық «Шахтер» кубок жолындағы жорығын Клайпеданың литвалық «Атлантас» командасына қарсы матчтан бастады. Қарағандының Орталық стадионында өткен кездесуде «кеншілер» 1:0 есебімен жеңіске жетті. Ойынның 17-минутында Владимир Фадеев жалғыз голды соқты.
1/32 финалда қарсылас павлодарлық «Трактор» болды. Матч Павлодарда өтті және тағы да «Шахтердің» жеңісімен аяқталды. Кездесудің 80-минутында Фарид Садриев соққан жалғыз гол қарағандылықтарға жеңіс әкелді.
Ал одан кейін жеребе Қарағандыға көптеген жанкүйерлер әлі күнге дейін ұмытпайтын кездесуді сыйлады. Қалаға мәскеулік «Динамо» келді. Бұл жай ғана команда емес, кеңестік футболдағы ең танымал әрі атақты клубтардың бірі еді.
Команданы белгілі кеңестік маман Эдуард Малофеев жаттықтырды. Алаңға бүкіл Кеңес Одағының футбол жанкүйерлері жақсы білетін футболшылар шықты: Александр Уваров, Виктор Лосев, Борис Поздняков, Александр Новиков, Сергей Силкин, Игорь Добровольский, Игорь Буланов, Александр Молодцов, Сергей Стукашов, Василий Каратаев, Александр Бородюк.
«Шахтер» құрамында сол кеште Сергей Бураков, команданың капитаны Сергей Мищенко, Василий Деркач, Павел Смирнов, Валерий Никитин, Фарид Садриев, Анатолий Кексель, Михаил Куриляк, Юрий Лелюк, Александр Нестеров және Иван Абрамов алаңға шықты.
Стадион үнсіз қалған кеш.
Сол кеште Қарағандының Орталық стадионы адамға лық толды. Мәскеулік «Динамоны» көру үшін 25 мың көрермен жиналды. Көпшілік үшін бұл жай ғана КСРО Кубогының ойыны емес еді. Бұл - нағыз футбол мерекесі, туған қаланың алаңында кеңестік футбол жұлдыздарын көру мүмкіндігі болатын.
Трибуналар улап-шулап жатты. Жанкүйерлер ғажайыпты күтті.
Ойынның 30-минутында «Шахтердің» қақпасына Сергей Стукашов гол соқты. Ол - Ақтас қаласының тумасы, Қарағанды футболының тәрбиеленушісі еді. Сол кезеңде ол Мәскеудің «Динамосының» намысын қорғап жүрген. Символикалық әрі сәл ащы жағдай: Қарағандының өз перзенті туған командасының қақпасына гол соқты.
Бірақ «Шахтер» мойымады. 66-минутта Михаил Куриляк есепті теңестірді - 1:1. Трибуналар қайтадан дүр сілкінді. Үміт пайда болды.
Алайда мәскеулік «Динамо» тәжірибелі әрі мықты қарсылас еді. 71-минутта Александр Бородюк мәскеуліктерді қайтадан алға шығарды.
Содан кейін 85-минут келді.
Дәл осы эпизодтың бірнеше секунды белгілі қарағандылық журналист, ұзақ жылдар бойы облыстық «Индустриальная Караганда» газетінде еңбек еткен Семен Иванович Неверовтың фотосуретінде мәңгілікке сақталып қалды.
Голға дейінгі бірнеше секунд.
Суретте - ойынның 85-минуты. Матчтың бас төрешісі - Сухумиден келген халықаралық дәрежедегі рефери Анатолий Мильченко. Объективке арқасын беріп тұрған - «Шахтердің» капитаны Сергей Мищенко. Оның жейдесінде - екінші нөмір.
Сәл әріректе мәскеулік «Динамоның» футболшылары - Сергей Стукашов, Игорь Добровольский, Александр Новиков.
Фотосурет уақыттың өзін бір сәтке тоқтатып қойғандай әсер қалдырады.
Игорь Добровольский өзгелер әлі көрмеген нәрсені әлдеқашан байқап қойған. Ол қақпаның бұрышын көздеді. Шешім қабылданды. Бірнеше ғана секунд қалды.
Доп әлі ұшқан жоқ, бірақ фотосурет оқиғаның жалғасын білетіндей. Оның ішінде болашақ соққы да, доптың траекториясы да, гол да әлдеқашан бар секілді.
Тағы бір сәт - Добровольский соққы жасайды.
Тағы бірнеше секунд - үшінші доп «Шахтердің» қақпасына енеді…
Матч аяқталады. Стадион босайды. Футболшылар киім ауыстыратын бөлмелеріне кетеді.
Жылдар өтеді.
Ел өзгереді, футбол өзгереді, кезінде баршаға таныс болған КСРО Кубогы тарих қойнауына кетеді. Сол дәуірдің талай футболшысының есімі футбол тарихының еншісіне айналады.
Бірақ бір сәт мәңгі қалады.
Ол Семен Иванович Неверовтың фотосуреті арқылы сақталды.
Кадрда тоқтаған жады…
Ондаған жылдарға созылған естелік.
Бүгінде осы суретке қарап, біз жай ғана футбол матчының бір эпизодын көрмейміз.
Біз тұтас бір дәуірді көреміз.
Сергей Мищенко алаңға шыққан және кейін «Шахтер» сапында рекордтық 577 матч өткізген қарағандылық «Шахтерді» көреміз.
Орталық стадионға жиналған 25 мың жанкүйерді көреміз.
Үлкен есімдері бар мәскеулік «Динaмоны» көреміз.
Ақтас қаласынан шыққан, Мәскеу клубының ойыншысы атанған Сергей Стукашовты көреміз.
Ал Игорь Добровольскийді ше?
Ол екі жылдан кейін Олимпиада чемпионы атанады.
Бірақ дәл осы суретте біз оны гол әлі соғылмаған, алайда шешім әлдеқашан қабылданған сол бір қысқа ғана сәтте көреміз…
Уақыт тоқтаған бір сәт. Фотосуретке айналған тарих. Ұрпақтан-ұрпаққа жеткен естелік.
Шахтёр
Хан-Тәңірі
